Digitale toegankelijkheid en inclusie helpt echt iedereen, ook jou op een dag

In de wandelgangen hoor ik de mensen zeggen dat we nu zoveel rekening moeten houden met iedereen. Maar die gedachte is heel beperkt en verre van inclusief. Want let maar op: het niet digitaal meekomen met de maatschappij treft ook jou op een dag.

Wat ik hoor

“Als je de Nederlandse taal niet machtig bent dan moet je die maar leren. Daar hoeven wij (organisaties) ons toch niet op aan te passen?”

En: “Hoezo moet de taal nu ook opeens rekening houden met non-binaire personen? Zij zijn echt met heel weinig.”

Hier en daar staan de hakken diep in het zand. En daarmee beperk je jouw zicht. Want de kans dat digitale ontoegankelijkheid of ongelijkheid jou ook treft op een dag is bijna 100 procent.

Ook jij gaat het meemaken

Misschien heb je zelf geen beperking, ben je niet laaggeletterd, heb je geen autisme en nog fantastisch zicht. Dan kun jij het je nu niet voorstellen dat je te maken krijgt met een tijdelijke of situationele beperking.

Die zorgt ervoor dat mensen tijdelijk dezelfde behoeften hebben als personen met een permanente beperking. Denk aan situaties waarin je je handen, ogen of oren niet kunt gebruiken, of moeite hebt met concentreren.

Wat betreft inclusieve communicatie: het is doorgaans zo dat vrouwen, non-binaire personen, queers en autochtone mensen zich regelmatig niet aangesproken voelen. Anders verwoord: alleen Nederlandse mannen voelen zich bijna altijd gehoord in de dagelijkse communicatie van organisaties.

Digitale toegankelijkheid & een visuele beperking

Situationele visuele beperking: door verblinding van de zon op je scherm kun je de tekst niet goed lezen. Dit is bijvoorbeeld zo wanneer je in de tuin of trein werkt. Je hebt dan een hoog contrast nodig om het wel te kunnen zien. Dit is een richtlijn binnen de digitale toegankelijkheid die dus ook jou in veel situaties uit de brand helpt.

Voorbeeld van Lotje

Communicatielab DLG eigenaar Charlotte Backx is 1.56 lang. Dat ervaart ze niet als een beperking. Behalve bij pinautomaten en veel digitale bestelzuilen. Door de stand van de zon (of wanneer ze te hoog geplaatst zijn) kan zij het beeldscherm niet bedienen.

Tijdelijke visuele beperking: je hebt een oogontsteking of je wacht na een oogmeting of oogoperatie op herstel. Hierdoor ben je tijdelijk aangewezen op schermlezers (screenreaders).

Digitale toegankelijkheid & een auditieve beperking

Situationele auditieve beperking: je bevindt je in een rumoerige trein, zit lekker te werken in de bibliotheek of zit in een kantoortuin en bent je oordopjes vergeten. Je hebt dan ondertiteling of een transcript is nodig om een video te kunnen volgen zonder geluid.

Voor veel mensen zijn te veel auditieve prikkels sowieso ontoegankelijk om hun digitale werk te kunnen doen. Bijvoorbeeld de hele dag afgeleid worden in een kantoortuin. De norm is toch bij veel bedrijven dat je 60% of vaker op locatie werkt. Wat mij betreft is dat evengoed uitsluiting, omdat je iemand potentieel niet optimaal benut.

Tijdelijke auditieve beperking: het kan natuurlijk ook gebeuren dat je een zware oorontsteking hebt waardoor je aan één of beide oren tijdelijk minder hoort. Of een hersenschudding waardoor je even niet te veel geluid aankunt. Je merkt dan pas hoe lastig het is om aan te sluiten bij een webinar, digitale meeting of gewoon hersenloos TikTok-filmpjes te scrollen.

Digitale toegankelijkheid & een motorische beperking

Situationele motorische beperking: wederom Charlotte weet het nog goed. Ze was net thuis met een veel te vroeg geboren baby (34 weken) en moest per se precies wat werk verzetten om ons bedrijf in leven te houden terwijl haar kind om borstvoeding vroeg. Met een baby op de arm twee mails tikken en de administratie bijwerken bleken gelukkig tijdelijk opgelost te kunnen worden met keyboard-only navigatie en typen door spraak.

Tijdelijke motorische beperking: andere situaties waarin je tijdelijk afhankelijk bent van digitaal toegankelijke technieken zijn wanneer jij bijvoorbeeld de pols van je meest dominante hand hebt gebroken. Of je vinger zat lelijk tussen de deur. Het valt dan pas op hoeveel je digitaal doet met jouw handen.

Digitale toegankelijkheid en een cognitieve beperking

Situationele cognitieve beperking: De meeste mensen die digitaal zijn opgelicht doordat ze bijvoorbeeld een Whatsapp-bericht ontvingen om snel geld over te maken naar hun zoon of dochter, trapten hier in doordat ze op dat moment druk waren met andere zaken. Zo stonden in de supermarkt, hadden stress om een overleden persoon en zaten midden in het regelen van alle uitvaartzaken of hadden op een andere manier te veel aan hun hoofd.

Wanneer het je tijdelijk aan hersenruimte ontbreekt (zo noemen we dat bij Door Lotje Getikt) zijn complexe teksten of afleidende bewegende banners nog moeilijker te begrijpen.

Voorbeeld van Lotje

Charlotte vond het heel stressvol om van onze eenmanszaak een B.V. te maken. Daarbij stapte ze een wereld in die voor haar nog onbekend was. Dat daar bovenop allemaal ingewikkelde brieven en mails binnen kwamen van de fiscalist, accountant, belastingdienst en de kvk, zorgde voor een tijdelijke administratieve strop.

Tijdelijke cognitieve beperking: je hebt last zware migraine, hebt een hersenschudding, ervaart langdurige stress of bent extreem vermoeid door een periode van slecht slapen of een jetlag. Al dit soort situaties zorgen ervoor dat je moeite hebt met het verwerken van lange lappen tekst. Je hebt behoefte hebt aan eenvoudige, rustige lay-outs.